Przepuklina brzuszna nie goi się sama: w większości przypadków ubytek pozostaje na stałe lub nawet się powiększa bez leczenia. Dobra wiadomość jest taka, że przepukliny są dziś bardzo dobrze leczone. Operacje przepuklin należą do najczęstszych rutynowych zabiegów w chirurgii – tylko w Niemczech co roku operuje się ponad 350 000 przepuklin. Pacjenci mogą więc mieć pewność, że do dyspozycji jest duże doświadczenie i nowoczesna technika, zapewniające bezpieczne leczenie.

Przyczyny i czynniki ryzyka przepukliny brzusznej

Przepuklina brzuszna może dotknąć każdego, ale częściej występuje przy określonych czynnikach ryzyka. Typowe przyczyny i czynniki ryzyka to:

• Słaba tkanka łączna: Wrodzona lub słabnąca z wiekiem wytrzymałość ściany brzucha sprzyja przepuklinom. U niektórych osób osłabienie tkanek występuje od urodzenia, u innych stabilność zmniejsza się z upływem lat. Również słabe mięśnie brzucha mogą się do tego przyczyniać.

• Zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej: Wszystko, co znacznie podnosi ciśnienie w brzuchu, może wywołać przepuklinę lub ją powiększyć. Należą do tego ciężkie podnoszenie i noszenie, silne parcie (np. przy przewlekłych zaparciach) oraz długotrwały kaszel. Również ciąża lub znaczna nadwaga zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej i sprzyjają powstawaniu przepuklin.

• Blizny pooperacyjne: Po wcześniejszych operacjach jamy brzusznej w obrębie blizny może powstać przepuklina pooperacyjna. Tkanka jest tam osłabiona i pod obciążeniem blizna może się rozchodzić. Zaburzenia gojenia ran (np. z powodu infekcji, palenia lub cukrzycy) dodatkowo zwiększają ryzyko przepukliny pooperacyjnej.

• Czynniki anatomiczne: Przepukliny pachwinowe (przepukliny w okolicy pachwiny) częściej występują u mężczyzn, ponieważ kanał pachwinowy stanowi u nich naturalnie słabsze miejsce. Przepukliny udowe natomiast dotyczą głównie kobiet. Przepukliny pępkowe często pojawiają się u niemowląt (zwykle goją się wtedy samoistnie) oraz u dorosłych z nadwagą.

Dlaczego przepuklina nie goi się sama?

Gdy już powstanie, ubytek w powłokach brzusznych nie zamyka się samoistnie. Uwypuklona otrzewna i tkanki (worek przepuklinowy) mogą co prawda czasem się cofnąć, ale wrota przepukliny – czyli otwór w ścianie brzucha – pozostają. Przy wysiłku fizycznym jelito lub otrzewna ponownie wypychają się na zewnątrz i dalej poszerzają otwór. Bez leczenia przepuklina może z czasem się powiększać i powodować silniejsze dolegliwości. Ponadto istnieje ryzyko uwięźnięcia pętli jelit w worku przepuklinowym (inkarceracja).

Uwięźnięta przepuklina to stan nagły, który wymaga operacji w ciągu kilku godzin, ponieważ w przeciwnym razie grożą zaburzenia ukrwienia i stany zapalne. Zachowawcze środki, takie jak pas przepuklinowy (pas podtrzymujący), mogą co prawda tymczasowo utrzymać przepuklinę, ale nie rozwiązują problemu – wręcz przeciwnie: stały ucisk może zaburzać ukrwienie skóry i raczej osłabiać mięśnie ściany brzucha. Dlatego obowiązuje zasada: przepuklina brzuszna nie znika samoistnie, a trwałe wyleczenie jest możliwe tylko poprzez operację.

Nowoczesne leczenie przepuklin: jak przebiega operacja

Ponieważ ubytek nie zarasta samoistnie, operacja jest jedyną skuteczną terapią. Zabieg zazwyczaj można wykonać małoinwazyjnie (chirurgia „przez dziurkę od klucza”) i przebiega on oszczędzająco. Najpierw wypadnięty worek przepuklinowy zostaje wsunięty z powrotem do jamy brzusznej. Następnie chirurg lub chirurgka zamyka wrota przepukliny – często za pomocą szwu, wspomaganego delikatną siatką z tworzywa sztucznego wzmacniającą powłoki brzuszne.

W przypadku metody małoinwazyjnej (operacji laparoskopowej) wystarczy kilka niewielkich nacięć skóry. Przez te otwory wprowadza się miniaturową kamerę (laparoskop) oraz narzędzia, aby naprawić przepuklinę od wewnątrz.

Ta metoda „przez dziurkę od klucza” ma tę zaletę, że zwykle powoduje mniejszy ból rany i szybszy powrót do formy niż duże cięcie brzucha. To, jaką metodę operacyjną wybiera się w danym przypadku (małoinwazyjną lub klasyczną/otwartą), zależy od rodzaju i wielkości przepukliny oraz stanu zdrowia pacjentki lub pacjenta. W naszym centrum przepuklin otrzymasz indywidualną poradę, która technika będzie dla Ciebie najlepsza – z pełnym zaufaniem i zgodnie z najnowszą wiedzą medyczną. (Dowiedz się więcej o metodzie operacji)

Siatka przepuklinowa – kiedy się ją stosuje i jak działa?

Siatka przepuklinowa to specjalna siatka z tworzywa sztucznego (np. polipropylenu), którą podczas operacji umieszcza się w ścianie brzucha. Służy jako trwała „łata” wzmacniająca powłoki brzuszne. Siatkę umieszcza się przed lub za ubytkiem i mocuje kilkoma szwami lub klipsami. Kiedy siatka ma sens? W nowoczesnej chirurgii przepuklin w większości przypadków stosuje się siatkę, szczególnie gdy wrota przepukliny są większe lub tkanka jest bardzo słaba. Badania pokazują, że dzięki temu ryzyko nawrotu (recydywy) wyraźnie spada.

Mniejsze przepukliny (np. bardzo małe przepukliny pępkowe) w niektórych przypadkach można zamknąć samym szwem. Często lekarz e jednak nawet przy średnich przepuklinach zalecają siatkę, ponieważ metody szwów bez siatki częściej mogą prowadzić do powstania nowych przepuklin. Materiał siatki jest elastyczny, drobnoporowaty i dobrze tolerowany przez organizm. Po operacji zrasta się z otaczającą tkanką i tworzy stabilną płytę bliznowatą, która długoterminowo wspiera ścianę brzucha. Nie trzeba sobie wyobrażać „ciała obcego” w brzuchu, które przeszkadza – w normalnych warunkach pacjent ki w ogóle nie czują siatki.

Tolerancja i rokowania – co mówią badania?

Nowoczesne siatki przepuklinowe są uznawane za bezpieczne i dobrze tolerowane. Poważne reakcje odrzucenia zdarzają się niezwykle rzadko. Oczywiście każdy implant jest ciałem obcym, które w wyjątkowych przypadkach może powodować powikłania – na przykład infekcje, zrosty lub przewlekły ból. Jednak takie sytuacje należą do rzadkości. Duże badania rejestrowe i wieloletnie doświadczenia pokazują, że większość pacjentów jest bardzo zadowolona i dzięki operacji pozbywa się dolegliwości.

Według ekspertów utrzymujący się, istotny ból występuje tylko u ok. 1% operowanych. Również skuteczność jest wysoka: tylko około 1–5 na 100 pacjentów doświadcza nawrotu przepukliny, a przy zastosowaniu siatki odsetek ten w pierwszych latach jest nawet mniej więcej o połowę niższy niż bez siatki. Innymi słowy: około 95–99% przepuklin można trwale usunąć. Operacja zwykle prowadzi do wyraźnej poprawy jakości życia, zwłaszcza jeśli wcześniej występował ból lub ograniczenia.

Aby dalej podnosić jakość leczenia, wyniki chirurgii przepuklin w Niemczech są stale analizowane. Na przykład dane tysięcy pacjentów dobrowolnie trafiają do ogólnokrajowego rejestru przepuklin (Herniamed). Dzięki temu można śledzić wyniki długoterminowe przez lata i opracowywać optymalne metody terapii. Dla Ciebie jako pacjenta oznacza to: metody są stale udoskonalane, a Ty korzystasz z najnowszych ustaleń.

Masz pytania lub chcesz zbadać przepuklinę brzuszną? Nie wahaj się do nas odezwać – jesteśmy dla Ciebie z doświadczeniem i empatią. Skontaktuj się teraz z naszym zespołem, aby uzyskać osobistą konsultację. Umów wizytę i dla spokoju ducha zadziałaj odpowiednio wcześnie – pomożemy Ci kompetentnie i z wyczuciem!